Nieuws

S.V. De Vrijheid in de krant Straatjournaal

Straatjournaal

Dit artikel is eerder verschenen in Straatjournaal nr. 197, juni 2014

Tekst: Joris Zee
Foto’s: Remco van der Kruis

KABOEM! Tot rust komen op de schietbaan

Geen plek voor cowboys

Schietverenigingen hebben een imagoprobleem. Zeker sinds de dramatische schietpartij in Alphen aan den Rijn, nu drie jaar geleden. Is dat terecht? En waarom vuren mensen eigenlijk graag kogels af in hun vrije tijd?, vroeg verslaggever Joris Zee zich af. “Sommige mensen zitten op yoga, ik schiet met een karabijn.”

“Kom maar langs, we hebben niets te verbergen”, zegt (voormalig-, Red.) vicevoorzitter Cees Steeman, van schietvereniging De Vrijheid in Castricum tegen mij aan de telefoon. Twee weken later dwalen de fotograaf en ik op een doordeweekse avond over een verlaten bedrijventerrein. We stuiten op een gebouw zonder ramen. Hier moet het zijn.

Heel even lijkt het alsof we een bowlingcentrum zijn binnengestapt. Een zaaltje met tafels en stoelen en een barman achter de toog. De ruimte met de sfeer van een bruin café kijkt uit op tien verlichte banen van ieder vijfentwintig meter lang. Achter glas, want hier vliegen kogels in plaats van bowlingballen. De sfeer is gemoedelijk. De aanwezige leden – vooral mannen - zijn van alle leeftijden. Het jongste lid is negen, hoor ik later op de avond. Deze schutter ligt echter al in bed.

“Dit is geen plek voor cowboys”, legt verenigingssecretaris Jeroen Baneman (42) uit. Volgens de accountmanager uit Beverwijk staat veiligheid boven alles. “Wat deze sport typeert is dat we altijd strikt omgaan met de regels. Voor mij gaat de schietsport om de discipline die er bij hoort, de concentratie die nodig is om goed te schieten en de controle die je houdt.” De regels zijn daarbij essentieel, zegt Baneman. Die worden opgesteld en gehandhaafd door de KNSA, de Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie. “Je kunt bijvoorbeeld niet lid worden van een schietvereniging zonder een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en pas na anderhalf jaar mag je, met instemming van het bestuur, een verlof tot het voorhanden hebben van een vuurwapen aanvragen bij de politie. Dat wapen moet je, los van munitie, thuis in een kluis opbergen. De politie komt jaarlijks onaangekondigd langs om dit te controleren.”

Op de schietbaan gelden ook strenge regels. Als je je daar niet aan houdt verlies je je bevoegdheid en je lidmaatschap, benadrukt Baneman. Hij somt een paar regels op: “Geen alcohol als je de baan op gaat. Een vuurwapen beschouw je altijd als geladen. Je richt het nooit op mensen, maar altijd naar de kogelvanger (aan het eind van de schietbaan, red.). En je zet vingers pas op de trekker wanneer je gaat schieten.”

“Sportschieten is niet macho; het gaat om discipline, controle, concentratie en rust”.

Ik ben hier om erachter te komen wat mensen beweegt om lid te worden van een schietvereniging. En waarom ze zo graag schieten met een dodelijk wapen. Daarom zal ik vanavond zelf ook een paar kogels afvuren. Ik ben niet helemaal ‘groen’: ooit was ik schietbaanbeheerder op een politieacademie. De eerste keer dat agenten in opleiding op de schietbaan oefenden was een emotioneel moment. Ze schoten op een lange rechte baan, met aan het eind, verlicht, het silhouet van een man met een hoed. Soms zag ik de vrouwelijke agenten na afloop huilen.

Er zijn diverse disciplines in de schietsport - afhankelijk van het wapen, het kaliber munitie en de afstand waarop je schiet. En er zijn verschillende wapens waarmee je kunt schieten: geweren en revolvers of pistolen. Vervolgens kun je in drie standen schieten; liggend, geknield en staand. Ik schiet geknield met een karabijn. In de magazijnhouder gaan vijf patronen van het klein kaliber .22. Ik schiet op twaalf meter op een karton waarop vijf schijven staan. Het centrum van een schijf heeft een diameter van 1,3cm en levert tien punten op. Ik ondersteun het wapen met mijn schouder en één arm steunend op een knie. Ik heb een kussen onder de enkel en een kussen in een knieholte. Ik probeer te vuren wanneer de keep en de korrel, het begin en einde van de loop, op de tien punten gericht staan. Het is een kort moment dat je zonder na te denken moet zien te benutten.

Na dertig schoten is mijn resultaat “niet slecht”, aldus schietinstructeur Dennis (21), een werktuigbouwkundige uit Castricum. Het is me gelukt om alle schoten in een schijf te schieten. Maar het centrum met de tien punten heb ik maar een paar keer geraakt. “Kun je de tien raken van de schijf in de linker bovenhoek van het karton?”, vraag ik aan Dennis. Hij steekt één patroon in de patroonhouder van de karabijn. Hij legt kort aan en schiet de kogel in de tien. Ogenschijnlijk heeft hij een perfecte controle over zijn lichaam. Maar even later schiet hij een serie patronen af en blijkt, wanneer het karton terugkomt, dat het merendeel de tien heeft gemist. Als hij moeiteloos één perfect schot kan schieten, waarom lukt het hem dan niet bij een serie van schoten?

Naast ons schiet Susan (24) uit Alkmaar. Ze werkt in de detailhandel. Ze schiet met een goed resultaat, maar ook maar een paar keer in de tien. Ze verontschuldigt zich, want ze heeft drie maanden niet geschoten. “Ik kom hier in eerste instantie niet voor de gezelligheid, ik kom hier voor mezelf. Met schieten train je je concentratie. Als ik niet goed in mijn vel zit, merk ik dat op de baan. Maar het werkt ook omgekeerd. Als ik goed schiet, merk ik dat terug in het dagelijks leven. Dan voel ik me beter en ben ik alerter. Sommige mensen zitten op yoga, ik schiet met een karabijn.”

Een week na mijn bezoek aan Castricum ga ik naar schietsportvereniging De Vrijheid in Haarlem. Deze club is groter dan zijn naamgenoot (zie kader) in Castricum. De sfeer van het café is nu meer die van een kantine, maar de opzet van een bar, uitkijkend op de schietbaan is hetzelfde.

“Schieten is voor mij het continue gevecht met jezelf”, zegt voorzitter Boers (55). “Het zorgen dat je je zaakjes op orde hebt. Je kan op de baan een maximale score van zeshonderd punten behalen. Als dat niet lukt, dan ligt dat aan jou. Maar het moet geen verbeten gevecht worden. Schieten is ook ontspanning”, vindt Boers.

Diverse schutters beamen het ontspannende element van schieten en zeggen dat je de schietprestaties niet kunt afdwingen: als het op de baan niet lukt, kun je het beste stoppen - beter zal het niet worden. Kennelijk gaat de controle die nodig is om goed te schieten samen met het vinden van je rust. Sommige schutters komen zelfs speciaal voor hun rust naar de schietbaan. Zoals Daniel (41), goudsmid van beroep. In het dagelijkse leven maakt hij ringen pasklaar, terwijl de ongeduldige klant wacht. Aanvankelijk ging hij schieten om een verlof te krijgen om een wapen te mogen houden. Een antiek wapen, de Colt Navy uit 1851, met goud gegraveerd. Maar tijdens het schieten merkte hij dat de sport hem ontstresste van zijn werk. “Schieten is meditatie. Je hartslag komt tot rust, je haalt weer beheerst adem, je moet alles van je afzetten.”

Tenslotte is het technische aspect van het wapen voor veel schutters belangrijk. Je kunt een wapen zo instellen dat het perfect bij je past. Iedere variatie aan je wapen, zoals de trekkerdruk en de instelling van de richtmiddelen op de loop, bepaalt het resultaat op de schietbaan. “Niet iedere schutter schiet goed met ieder wapen”, zegt Axel Steffens (42), penningmeester van De Vrijheid in Haarlem en installatiedeskundige van stoplichten in het dagelijkse leven. Steffens heeft een .22 geweer. Hij noemt zichzelf een materialist, omdat de combinatie van sport en materiaal hem aanspreekt. Het gebruik van een vuurwapen is voor hem hetzelfde als het gebruik van de touwen en zekeringen bij de bergsport die hij ook beoefent. “Misschien is dat aspect de reden dat er relatief meer mannen dan vrouwen aan schietsport doen”, zegt hij.

Steffens denkt dat er sowieso meer mensen aan sportschieten zouden doen als er wat meer positieve aandacht aan zou worden besteed. Hij betreurt het dat de media vaak een eenzijdig beeld scheppen van vuurwapens, schutters en schietverenigingen. “Ik moet mijn sport altijd verdedigen. We worden in de media zo negatief weggezet; alsof wij dit alleen maar doen uit sensatiedrang, voor de spanning, als cowboys. Na het schietincident bij Alphen aan de Rijn, drie jaar geleden (waarbij zeven doden vielen, waaronder de dader, die lid was van de plaatselijke schietvereniging, red.), hebben we twee jaar lang geen nieuwe leden meer gehad. Mensen kwamen niet meer binnen.”

Toch zijn er in Nederland ten minste 42 duizend mensen lid van een schietsportvereniging. Sportschieten is zelfs een olympische sport, waar je een goede conditie, lichaamsbeheersing en concentratievermogen voor nodig hebt. Iedere vereniging kent zijn eigen competitie. Daarbij zijn er ook landelijke en regionale competities. Om een beetje mee te tellen in zo’n competitie moet je je zo veel mogelijk kunnen concentreren op je schot. Sommige sportschutters gaan hier behoorlijk ver in, merk ik als ik ze ernaar vraag. Ze dragen speciale kleding, een pak en schoenen waarin het lichaam zoveel mogelijk wordt ondersteund tijdens het schieten. Daarbij hangt de arm vast in een soort mitella. Een vuurwapen is feilloos binnen honderd meter. Een mens kan in theorie ook feilloos schieten, maar in praktijk kost hem dit het uiterste aan concentratie en lichamelijke controle. Een schutter probeert dus eigenlijk de perfectie van een machine te evenaren.

Schieten bij een sportvereniging is misschien wel een mannensport, het is beslist geen machosport. Dit zijn geen cowboys. Het draait hier – op de banen in Castricum en Haarlem, tenminste – om discipline, concentratie en controle. Om rust en ontspanning. En: om regels. De belangrijkste vraag die je jezelf moet stellen als je lid wilt worden van een schietvereniging is: kun je leven met de regels?

Kader:

WAAROM HETEN DIE CLUBS ALLEMAAL DE VRIJHEID?

Heel veel Nederlandse schietsportverenigingen heten De Vrijheid. Waarom eigenlijk? Kort na WO II werd de organisatie Nationaal Instituut Steun Wettig Gezag (NISWG) opgericht. Een overkoepelend orgaan voor vier vrijwilligersorganisaties (Nationale Reserve, Reserve Grensbewaking, Reserve Rijkspolitie en Reserve Gemeentepolitie) die militaire en politionele bijstand verleenden bij ongeregeldheden. In 1952 werd de Nationale Schietvereniging De Vrijheid opgericht, vernoemd naar het maandblad dat door de NISWG werd uitgegeven. Bij het opheffen van de NISWG gingen de aangesloten plaatselijke schietverenigingen zelfstandig verder, maar met behoud van die naam.
Voor een vereniging bij u in de buurt: kijk op schietsport-verenigingen.startpagina.nl.

Straatjournaal-juni-2014-1 Straatjournaal-juni-2014-2

Straatjournaal-juni-2014-3

Routebeschijving

Schietbaan

S.V. De Vrijheid Castricum
Korte Brakersweg 1
1902 GP Castricum

Naast/achter het Jac. P. Thijsse College
GPS Coördinaten: 52.55100, 4.68777
Bij Google Street View zoeken naar: De Bloemen 67, Castricum

Telefoon 0251-657538 (alleen tijdens openingstijden)

Contact

Stuur een e-mail naar:

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Correspondentieadres:
Secretariaat
Laan van Broekpolder 120
1948 AR  BEVERWIJK